Tamponne ton passeport
Quelle est cette carte ?
Active la caméra et passe une carte du jeu devant : le lieu s'affiche et son tampon s'imprime dans ton passeport.
Préparation de la reconnaissance…
Les images de la caméra sont analysées sur ton appareil uniquement : rien n'est enregistré ni envoyé.
Le Compromis à la belge
Le principe en 30 secondes. Chaque carte de 2 à 10 est un ministre : flamand s’il porte un lion, wallon s’il porte un coq. Ton but : former un gouvernement de 3 paires, chaque paire réunissant un ministre flamand et un ministre wallon de même valeur. À ton tour, tu prends une carte et tu en rejettes une. Dès que tes 3 paires sont réunies, pose-les et crie « Compromis, une fois ! » : tu marques 1 point. Les autres cartes (As, Manneken-Pis, Valets, Dames et Rois) donnent des coups de pouce.
En 2010-2011, la Belgique a passé 541 jours sans gouvernement. Vous avez une manche pour faire mieux.
Mise en place
Distribuez 7 cartes à chaque joueur. Le reste forme la pioche, face cachée ; retournez la première carte pour commencer la défausse. Le plus jeune commence.
À ton tour
- Prends une carte : sur la pioche ou sur le dessus de la défausse.
- Défausse une carte, ou joue à la place un As ou un Manneken-Pis (voir les cartes spéciales).
Tu as toujours 7 cartes en main à la fin de ton tour. Si la pioche est vide, remélange la défausse, sauf la carte du dessus.
Former un gouvernement
Une paire = un lion + un coq de même valeur, de 2 à 10. Bruxelles est bilingue : Laeken (7) et le Cinquantenaire (5) jouent au choix le rôle flamand ou wallon.
Exemple : Lier (3) + Villers-la-Ville (3), De Panne (4) + Arlon (4), Laeken (7) + Spa (7) : c’est un gouvernement !
Les autres vérifient. Un gouvernement faux ? Son auteur reprend ses cartes et passe son prochain tour.
Les cartes spéciales
Un As ou un Manneken-Pis se joue à la place de ta défausse (un seul par tour) et se pose à part : il ne va jamais dans la défausse.
Les points et la fin de la partie
Un gouvernement rapporte 1 point, 2 avec un Roi. On remélange toutes les cartes et le voisin de gauche du gagnant commence la manche suivante. Le premier à 3 points (4 à 2 joueurs) devient Premier ministre… et le dernier paie les frites.
💡 Astuce : Gent (2) et Leuven (10) sont les seules villes flamandes de leur valeur. Celui qui les tient a un atout précieux !
Pour la première partie, jouez sans les cartes spéciales : on les défausse simplement. Ajoutez-les à la deuxième partie.
Questions des joueurs
Je peux poser mon gouvernement juste après une action ?
Oui. Si l’action t’apporte la carte qui manquait, pose ton gouvernement tout de suite, sans rendre de carte.
Je peux garder un As ou un Manneken en main sans le jouer ?
Oui, aussi longtemps que tu veux. Mais il occupe une place dans ta main et ne fait jamais partie d’une paire.
Les As et les Rois portent un symbole : peuvent-ils faire une paire ?
Non. Seules les cartes de 2 à 10 sont des ministres. Sur les autres cartes, le symbole indique seulement la région.
Deux villes wallonnes de même valeur, c’est une paire ?
Non, il faut toujours un lion et un coq (ou Bruxelles dans le rôle manquant).
Laeken peut-il être flamand et wallon en même temps ?
Non : dans un gouvernement, il joue un seul rôle, à toi de choisir. Laeken et le Cinquantenaire peuvent être dans le même gouvernement si chacun a son partenaire.
J’ai deux Rois en main : 2 points de bonus ?
Non, le bonus Roi vaut 1 point, même avec plusieurs Rois.
Une spécialité protège-t-elle aussi contre Binche ou les Ours ?
Non, uniquement contre Malmedy, la seule action qui te prend une carte.
Le Manneken, s’il reste moins de 3 cartes dans la pioche ?
Remélange d’abord la défausse (sauf la carte du dessus), puis regarde les 3 premières cartes. Toi seul les regardes.
Le Doudou, si la défausse est vide ?
Il ne se passe rien : tu as joué ton As à la place de ta défausse, et ton tour est fini.
Andenne à 2 joueurs ?
Ton adversaire passe son tour : tu rejoues immédiatement.
J’ai oublié de crier « Compromis, une fois ! »
Ton gouvernement compte quand même… mais tu paies les frites.
Le Choux de Bruxelles
C’est le jeu du Puant (le pouilleux), version belge : surtout, ne reste pas avec les choux de Bruxelles en main !
Le but : te débarrasser de toutes tes cartes en formant des paires. Celui qui garde les Choux de Bruxelles à la fin est le Puant.
Préparer les cartes
Retire les 2 Manneken-Pis et les 3 Valets qui ne sont pas les Choux de Bruxelles (Gaufre de Bruxelles, Cuberdon et Frites). Les Choux de Bruxelles (Valet de ♠) restent seuls : ils ne pourront jamais faire de paire.
Distribue toutes les cartes, une par une. Certains joueurs auront une carte de plus : ce n’est pas grave.
Les paires
Une paire, ce sont deux cartes de même valeur et de même couleur : deux noires (♣ et ♠) ou deux rouges (♥ et ♦).
Exemples : Villers-la-Ville (3 ♣) + Ieper (3 ♠) · Lier (3 ♥) + Nivelles (3 ♦) · Anvers (Roi ♣) + Eupen (Roi ♠).
Avant de commencer, chacun pose devant lui, face visible, toutes les paires qu’il a déjà en main.
Qui commence ?
Comptez vos cartes : un seul joueur en a un nombre impair. C’est chez lui qu’on tire la première carte : son voisin de gauche commence.
À ton tour
- Ton voisin de droite tient ses cartes en éventail, face cachée. Tires-en une au hasard. S’il est déjà sorti, tire chez le joueur suivant encore en jeu.
- Si elle forme une paire avec une de tes cartes, pose la paire devant toi.
- C’est ensuite à ton voisin de gauche de tirer une carte dans ta main.
Astuce : quand tu as les Choux de Bruxelles, mélange bien ta main… et garde ton plus beau sourire.
Fin de la partie
Un joueur qui n’a plus de cartes est sorti : il a gagné. On continue jusqu’à ce que toutes les paires soient posées. Le dernier joueur, celui qui garde les Choux de Bruxelles, est le Puant ! Il mélange et distribue la manche suivante.
Variante : pour poser une paire, il faut dire le nom d’un des deux lieux. Une erreur ? La paire reste en main jusqu’au tour suivant.
Het Belgische Compromis
Het principe in 30 seconden. Elke kaart van 2 tot 10 is een minister: Vlaams als er een leeuw op staat, Waals als er een haan op staat. Je doel: een regering vormen van 3 paren, telkens een Vlaamse en een Waalse minister met dezelfde waarde. Als je aan de beurt bent, neem je een kaart en leg je er een af. Heb je je 3 paren? Leg ze neer en roep « Compromis, une fois ! »: je scoort 1 punt. De andere kaarten (azen, Manneken-Pis, boeren, vrouwen en heren) geven je een duwtje in de rug.
In 2010-2011 zat België 541 dagen zonder regering. Jullie hebben één ronde om het beter te doen.
Klaarzetten
Deel iedereen 7 kaarten. De rest vormt de trekstapel, met de beeldzijde naar beneden; draai de bovenste kaart om als begin van de aflegstapel. De jongste speler begint.
Jouw beurt
- Neem een kaart: van de trekstapel of bovenaan de aflegstapel.
- Leg een kaart af, of speel in de plaats een aas of een Manneken-Pis (zie de speciale kaarten).
Aan het einde van je beurt heb je altijd 7 kaarten in je hand. Is de trekstapel op, schud dan de aflegstapel opnieuw, behalve de bovenste kaart.
Een regering vormen
Een paar = een leeuw + een haan met dezelfde waarde, van 2 tot 10. Brussel is tweetalig: Laken (7) en het Jubelpark (5) spelen naar keuze de Vlaamse of de Waalse rol.
Voorbeeld: Lier (3) + Villers-la-Ville (3), De Panne (4) + Arlon (4), Laken (7) + Spa (7): dat is een regering!
De anderen controleren. Een foute regering? Dan neemt de speler zijn kaarten terug en slaat hij zijn volgende beurt over.
De speciale kaarten
Een aas of een Manneken-Pis speel je in plaats van een kaart af te leggen (één per beurt) en leg je apart: hij gaat nooit op de aflegstapel.
De punten en het einde van het spel
Een regering levert 1 punt op, 2 met een heer. Daarna worden alle kaarten opnieuw geschud en begint de linkerbuur van de winnaar de volgende ronde. Wie eerst 3 punten heeft (4 met 2 spelers), wordt premier… en de laatste trakteert op frietjes.
💡 Tip: Gent (2) en Leuven (10) zijn de enige Vlaamse steden met hun waarde. Wie ze heeft, heeft een kostbare troef!
Voor je eerste spel speel je zonder de speciale kaarten: die leg je gewoon af. Voeg ze toe vanaf het tweede spel.
Vragen van spelers
Mag ik mijn regering neerleggen meteen na een actie?
Ja. Bezorgt de actie je de kaart die je nog nodig had, leg dan meteen je regering neer, zonder een kaart af te leggen.
Mag ik een aas of een Manneken in mijn hand houden zonder hem te spelen?
Ja, zo lang je wil. Maar hij neemt een plaats in je hand in en hoort nooit bij een paar.
Op de azen en de heren staat ook een symbool: kunnen ze een paar vormen?
Nee. Alleen de kaarten van 2 tot 10 zijn ministers. Op de andere kaarten geeft het symbool alleen het gewest aan.
Twee Waalse steden met dezelfde waarde, is dat een paar?
Nee, je hebt altijd een leeuw en een haan nodig (of Brussel in de ontbrekende rol).
Kan Laken tegelijk Vlaams en Waals zijn?
Nee: in een regering speelt het één rol, naar keuze. Laken en het Jubelpark mogen samen in een regering als elk een partner heeft.
Ik heb twee heren in mijn hand: 2 bonuspunten?
Nee, de bonus is 1 punt, ook met meerdere heren.
Beschermt een specialiteit ook tegen Binche of de Beren?
Nee, alleen tegen Malmedy, de enige actie die je een kaart afneemt.
Het Manneken, als er minder dan 3 kaarten in de trekstapel zitten?
Schud eerst de aflegstapel (behalve de bovenste kaart) en bekijk dan de 3 bovenste kaarten. Alleen jij bekijkt ze.
De Doudou, als de aflegstapel leeg is?
Dan gebeurt er niets: je hebt je aas gespeeld in plaats van een kaart af te leggen, en je beurt is voorbij.
Andenne met 2 spelers?
Je tegenstander slaat zijn beurt over: jij speelt meteen opnieuw.
Ik vergat « Compromis, une fois ! » te roepen
Je regering telt toch… maar jij trakteert op frietjes.
De Spruitjes
Het spel van de Stinkerd, op z’n Belgisch: blijf vooral niet zitten met de spruitjes!
Het doel: al je kaarten kwijtraken door paren te vormen. Wie op het einde de Spruitjes overhoudt, is de Stinkerd.
De kaarten klaarleggen
Haal de 2 Manneken-Pis eruit, en de 3 boeren die niet de Spruitjes zijn (Brusselse wafel, Cuberdon en Frieten). De Spruitjes (schoppen boer) blijven alleen over: daarmee kun je nooit een paar vormen.
Deel alle kaarten één voor één. Sommige spelers krijgen een kaart meer: geen probleem.
De paren
Een paar bestaat uit twee kaarten met dezelfde waarde en dezelfde kleur: twee zwarte (♣ en ♠) of twee rode (♥ en ♦).
Voorbeelden: Villers-la-Ville (3 ♣) + Ieper (3 ♠) · Lier (3 ♥) + Nivelles (3 ♦) · Antwerpen (klaveren heer) + Eupen (schoppen heer).
Voor je begint, legt iedereen alle paren die hij al heeft open voor zich neer.
Wie begint?
Tel je kaarten: maar één speler heeft een oneven aantal. Bij hem wordt de eerste kaart getrokken: zijn linkerbuur begint.
Jouw beurt
- Je rechterbuur houdt zijn kaarten als een waaier vast, met de beeldzijde naar zich toe. Trek er een op goed geluk. Is hij al uit, trek dan bij de volgende speler die nog meedoet.
- Vormt die kaart een paar met een van je kaarten, leg het paar dan voor je neer.
- Daarna trekt je linkerbuur een kaart uit jouw hand.
Tip: heb jij de Spruitjes, schud je kaarten dan goed… en zet je mooiste glimlach op.
Einde van het spel
Een speler zonder kaarten is uit: hij heeft gewonnen. Je speelt verder tot alle paren liggen. De laatste speler, die met de Spruitjes, is de Stinkerd! Hij schudt en deelt de volgende ronde.
Variant: om een paar neer te leggen, moet je de naam van een van de twee plekken zeggen. Fout? Dan blijft het paar in je hand tot je volgende beurt.
Les jeux classiques
Le jeu de L’Affiche Belge est un vrai jeu de 54 cartes : il se joue à tous les jeux que tu connais déjà. Voici les règles en bref de quatre grands classiques.
La bataille
Retire les Manneken-Pis et distribue toutes les cartes, face cachée. En même temps, chacun retourne la carte du dessus de son paquet : la plus forte remporte les cartes (As, Roi, Dame, Valet, 10… jusqu’au 2). Égalité ? Bataille ! Chacun pose une carte face cachée puis une face visible : la plus forte emporte tout. Celui qui gagne toutes les cartes a gagné.
Le huit américain
Distribue 7 cartes à chacun (5 à partir de 5 joueurs), retourne une carte pour commencer la défausse et garde le reste en pioche. À ton tour, pose une carte du même symbole (♣ ♥ ♠ ♦) ou de la même valeur que celle du dessus. Sinon, pioche une carte. Le 8 se pose sur tout et te permet de choisir le symbole suivant. Le premier qui n’a plus de cartes gagne.
Le président
Retire les Manneken-Pis et distribue toutes les cartes. Le premier joueur pose une carte, ou plusieurs de même valeur. Chacun à son tour pose autant de cartes, d’une valeur égale ou plus forte, ou passe. Le 2 est la carte la plus forte. Quand tout le monde passe, le dernier à avoir joué recommence. Le premier qui se débarrasse de ses cartes devient Président, le dernier devient Balayeur : à la manche suivante, il donne sa meilleure carte au Président.
La patience
Sans les Manneken-Pis, dispose 7 colonnes de 1 à 7 cartes : seule la dernière carte de chaque colonne est visible. Range les cartes en descendant, en alternant rouge et noir (une Dame rouge sur un Roi noir…). Place les As à part et monte-les par symbole, de l’As au Roi. Le reste forme la pioche, que tu retournes une carte à la fois. Tu gagnes quand les quatre piles sont complètes.
Et aussi : le couillon, le wiezen, la belote (retire les cartes de 2 à 6), le rami ou le pouilleux… Les règles complètes se trouvent facilement en ligne.
De klassiekers
Het kaartspel van L’Affiche Belge is een echt spel van 54 kaarten: je speelt er al je bekende spellen mee. Hier zijn de regels van vier grote klassiekers in het kort.
Oorlog
Haal de Manneken-Pissen eruit en deel alle kaarten gedekt uit. Iedereen draait tegelijk de bovenste kaart van zijn stapel om: de hoogste wint de kaarten (aas, heer, vrouw, boer, 10… tot 2). Gelijk? Oorlog! Iedereen legt een gedekte kaart en dan een open kaart: de hoogste wint alles. Wie alle kaarten wint, is de winnaar.
Pesten
Deel iedereen 7 kaarten (5 vanaf 5 spelers), leg één kaart open als aflegstapel en de rest als trekstapel. Leg om de beurt een kaart van hetzelfde symbool (♣ ♥ ♠ ♦) of dezelfde waarde op de bovenste kaart. Kan je niet? Trek een kaart. Een 8 mag op alles en laat je het volgende symbool kiezen. Wie eerst geen kaarten meer heeft, wint.
Presidenten
Haal de Manneken-Pissen eruit en deel alle kaarten uit. De eerste speler legt een kaart, of meerdere van dezelfde waarde. Om de beurt leg je evenveel kaarten van gelijke of hogere waarde, of je past. De 2 is de hoogste kaart. Past iedereen, dan begint wie het laatst speelde opnieuw. Wie eerst al zijn kaarten kwijt is, wordt President; de laatste wordt Veger en geeft de volgende ronde zijn beste kaart aan de President.
Patience
Zonder de Manneken-Pissen leg je 7 kolommen van 1 tot 7 kaarten: alleen de onderste kaart van elke kolom ligt open. Leg kaarten aflopend en afwisselend rood en zwart (een rode vrouw op een zwarte heer…). Leg de azen apart en bouw ze per symbool op, van aas tot heer. De rest is de trekstapel, die je kaart per kaart omdraait. Je wint als de vier stapels volledig zijn.
En ook: wiezen, kleurenwiezen, couillon, belote (haal de kaarten van 2 tot 6 eruit), rummy of zwartepieten… De volledige regels vind je makkelijk online.